Information Technology Governance

ท่านผู้ตรวจสอบ และท่านผู้อ่านที่ติดตามการบริหารงานตรวจสอบองค์กรที่ใช้คอมพิวเตอร์ ก็คงได้ทราบกันไปแล้ว ถึงการเปลี่ยนแปลงที่ได้เกิดขึ้นในระบบงานยุคใหม่ที่ใช้คอมพิวเตอร์ ที่ผู้ตรวจสอบควรรู้ และต้องคำนึงถึง รวมถึงแนวความคิดในการพัฒนาการตรวจสอบเบื้องต้น ที่จะช่วยพัฒนาการควบคุมและการตรวจสอบให้ก้าวทัน และเตรียมพร้อมรับมือกับระบบงานยุคใหม่และการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้น ซึ่งก็เป็นแนวทางในการบริหารงานตรวจสอบองค์กรที่ใช้คอมพิวเตอร์บางประการ ในบางมุมมองเท่านั้นนะครับ

สำหรับในวันนี้ ผมมีแนวความคิดบางประการของการตรวจสอบองค์กรที่ใช้คอมพิวเตอร์มาเล่าสู่กันฟัง และอยากให้ท่านผู้ตรวจสอบ และผู้อ่านทุกท่านได้นำไปพินิจพิจารณากันดูครับ

1. คอมพิวเตอร์กับผลของการประเมินการควบคุมภายใน
– อาจไม่มีผลประการใด ๆ
– อาจมีผลกระทบเล็กน้อย
– อาจมีผลกระทบอย่างสำคัญ

ผู้บริหารขององค์กรต้องกำหนดให้มีการวางกฏเกณฑ์ในการควบคุมภายในอย่างมีประสิทธิภาพ เช่น การกำหนดอำนาจและการแบ่งแยกหน้าที่ การกำหนดให้มีเอกสารและการบันทึกบัญชีที่สมบูรณ์ ถูกต้อง ทันกาล ฯลฯ

2. ความรับผิดชอบของผู้บริหารต่อการควบคุมและการตรวจสอบ
มีผู้เกี่ยวข้อง 3 กลุ่มในการวางแผนการปฏิบัติงานและการควบคุม คือ
2.1. คณะกรรมการบริหารและ Audit Committee
2.2. ผู้ดำเนินงาน และ
2.3. ผู้สอบบัญชีภายใน หรืออาจมีผู้สอบบัญชีภายนอกร่วมด้วยก็ได้

3. บทบาทของคณะกรรมการบริหาร
วางแผนและจัดให้มีการควบคุมภายในของระบบงานต่าง ๆ ในภาพรวมอย่างกว้าง ๆ เพื่อลดความเสี่ยงต่าง ๆ ในส่วนที่เกี่ยวข้องกับ Operating และกำหนดให้มี Audit Functions ขึ้นมาติดตามดูแลการปฏิบัติตามกฎเกณฑ์ต่าง ๆ ที่ได้จัดให้มีขึ้น

4. บทบาทของฝ่ายจัดการหรือผู้ดำเนินงานบางประการ
เป็นผู้รับแผนการควบคุมภายในของคณะกรรมการบริหารมาปฏิบัติ โดยจัดให้มีระเบียบ พิธีปฏิบัติและกำหนดกฎเกณฑ์ต่าง ๆ ให้ User และผู้ที่เกี่ยวข้องได้ปฏิบัติเพื่อให้การบันทึกบัญชีต่าง ๆ มีความน่าเชื่อถือได้และเป็นไปตามตัวบทกฎหมายที่เกี่ยวข้อง

5. หน้าที่ของ Board of Directors หรือ Audit Committee เบื้องต้น
ในองค์กรที่ใช้คอมพิวเตอร์ ควรจะครอบคลุมถึงการดูแลฝ่ายจัดการให้มีการปฏิบัติในเรื่องต่อไปนี้
– ระบุประเภทของความเสี่ยงต่าง ๆ ในแต่ละกิจกรรม รวมถึงสาเหตุความผิดพลาด และความผิดปกติต่าง ๆ ที่อาจจะเกิดขึ้นในองค์กรของตน
– จัดให้มีการควบคุมเพื่อลดความเสี่ยง และความผิดปกติต่าง ๆ ที่ได้รับพิจารณาแล้วนั้น โดยกำหนดเป็นระเบียบและวิธีปฏิบัติงานเป็นลายลักษณ์อักษร ให้ผู้เกี่ยวข้องยึดถือเป็นแนวปฏิบัติงาน เพื่อให้งานดำเนินไปอย่างมีประสิทธิภาพน่าเชื่อถือได้
– ดูแลให้มีการปฏิบัติตามหลักการที่ได้กำหนดขึ้นแล้ว

6. บทบาทของผู้สอบบัญชีภายใน
– ติดตามดูแลให้มีการปฏิบัติตามนโยบายและวิธีการปฏิบัติงานตามที่คณะกรรมการบริหารฝ่ายจัดการได้กำหนดขึ้น
– ช่วยเหลือคณะกรรมการบริหารงาน และฝ่ายจัดการตามที่ได้รับมอบหมาย โดยเฉพาะอย่างยิ่งเข้าไปมีส่วนร่วมการจัดวางให้มีระบบการควบคุม และระบบตรวจสอบ ตั้งแต่ในระยะขั้นตอนการพัฒนาระบบงาน
– ปรับปรุง ศึกษา ค้นคว้า เทคนิคที่เกี่ยวข้องกับการพัฒนาทางเทคโนโลยีทางด้านคอมพิวเตอร์ เพื่อรักษามาตรฐานการปฏิบัติงาน ให้เหมาะสมกับสิ่งแวดล้อมที่เปลี่ยนแปลงไป

7. บทบาทของผู้สอบบัญชีภายนอก
– ประเมินความน่าเชื่อถือได้ของระบบการควบคุมภายใน เพื่อกำหนดขอบเขตการปฏิบัติงานตรวจสอบในเรื่องที่เกี่ยวข้อง
– ทดสอบการควบคุมภายใน และการปฏิบัติงานที่สำคัญ หากพิจารณาว่า การควบคุมภายในน่าเชื่อถือได้
– ทดสอบความน่าเชื่อถือได้ของข้อมูลทางการบัญชี และการเงินในงบการเงิน ในกรณีที่ผู้สอบบัญชีภายนอก พบจุดอ่อนหรือความผิดปกติของการควบคุมภายในที่มีนัยสำคัญ หรือพบเรื่องที่มีการปฏิบัติฝ่าฝืนกฎหมาย หรือกฎระเบียบข้อบังคับของบริษัท External Auditor จะต้องแจ้งให้ Operating Management ทราบด้วยเสมอ

8. ความรับผิดชอบของการตรวจสอบทางด้าน Computer หรือ IS Audit
มาตรฐานการตรวจสอบทางด้าน Field Work ที่เกี่ยวข้องกับการประเมินการควบคุมภายใน ในองค์กรที่ใช้คอมพิวเตอร์ ผู้ตรวจสอบจะครอบคลุมถึงเรื่องต่อไปนี้เป็นพื้นฐานด้วย คือ
– ความเข้าใจพื้นฐานของทางเดินของรายการในแต่ละระบบงานตั้งแต่ต้นจนจบ
– ความเข้าใจพื้นฐานของโครงสร้างการควบคุม ทั้งในส่วนที่เป็น Manual และส่วนที่เป็น Computer
– ความตั้งใจถึงการตรวจสอบใน File ต่าง ๆ ที่ใช้ในการทำงบการเงิน
– ในกรณีที่ใช้คอมพิวเตอร์เข้าช่วยในการตรวจสอบ หากโปรแกรมนั้นพัฒนาโดยองค์กรที่ถูกตรวจสอบแล้ว ผู้สอบบัญชีจะต้องทดสอบโปรแกรมนั้น ก่อนให้ความเชื่อถือข้อมูลที่ได้จากการตรวจสอบด้วยเสมอ
– การประเมินการควบคุมภายในด้านคอมพิวเตอร์ และการใช้คอมพิวเตอร์เข้าช่วยในการตรวจสอบ จะต้องดำเนินการโดยผู้ตรวจสอบที่มีประสบการณ์ด้านคอมพิวเตอร์อย่างเพียงพอ
– การประเมินการควบคุมในด้านคอมพิวเตอร์ ผู้ประเมินจะต้องมีความเข้าใจในลักษณะโครงสร้างของการควบคุมในองค์กรที่ตรวจสอบอย่างแท้จริง นั่นคือ ผู้ตรวจสอบควรจะทราบว่าองค์กรนั้น ควรต้องมีการควบคุมภายในอย่างไรบ้าง แทนที่จะประเมินหรือติดตามแต่เพียงว่าองค์กรนั้นได้ปฏิบัติตามการควบคุมที่มีอย่างไร เป็นต้น
– ผู้ประเมินต้องรวบรวมหลักฐานที่มี เพื่อยืนยันความเข้าใจในระบบการควบคุมภายในด้านคอมพิวเตอร์

9. วิธีการตรวจสอบระหว่างระบบงานด้านคอมพิวเตอร์
ผู้ตรวจสอบงานด้าน Computer หรือ Computer / IT Auditor หรือ Information System (IS) ผู้ตรวจสอบที่ประสบความสำเร็จ การตรวจสอบนั้นควรจะตั้งอยู่บนพื้นฐานดังนี้
– มีความเข้าใจในวิธีการตรวจสอบองค์กรที่ใช้คอมพิวเตอร์ ตามฐานความเสี่ยงอย่างเพียงพอ และ
– มีพื้นฐานความรู้ทางคอมพิวเตอร์ เทคโนโลยีและ Concept ของการตรวจสอบงานด้านคอมพิวเตอร์ที่จะกำหนดขอบเขต และขั้นตอนการตรวจสอบที่ได้ผล
– มีความรู้เกี่ยวกับการบริหารความเสี่ยง จาก Risk IT และ IT Risk ที่มีผลต่อ Business Process และ Business Objective ขององค์กร ในมุมมองการบริหารแบบบูรณาการยุคใหม่

ขั้นตอนการตรวจสอบข้างต้นนั้น มีรายละเอียดและขั้นตอนที่ผู้ตรวจสอบพึงทราบ และพึงเข้าใจหลายประการ ในเรื่องระบบงานและรายการต่าง ๆ ที่ประมวลผล โดยเฉพาะอย่างยิ่งขั้นตอนการรวบรวม และประมวลเอกสาร และหลักฐานการตรวจสอบที่เกี่ยวข้อง

วิธีการตรวจสอบดังกล่าว ได้ครอบคลุมโครงสร้างขององค์กร ทั้งในแนวตั้งและแนวนอน ผู้ตรวจสอบต้องเข้าใจธุรกิจที่จะตรวจสอบอย่างถ่องแท้ ต้องเข้าใจกิจกรรมต่าง ๆ ในแต่ละงานที่ตรวจสอบ และแน่นอนว่า ผู้ตรวจสอบต้องเข้าใจโครงสร้างของการควบคุมที่จำเป็นในแต่ละกิจกรรมนั้น เพื่อบรรลุวัตถุประสงค์ของการตรวจสอบด้วยเสมอ

โดยสรุป วิธีการตรวจสอบองค์กรที่ใช้คอมพิวเตอร์จะช่วยให้ผู้ตรวจสอบคำนึงถึง
– ผู้ตรวจสอบจะต้องตรวจสอบอะไร อย่างไร ด้วยวิธีการใด
– เมื่อใดที่ควรจะทำการตรวจสอบหรือทดสอบ
– ทรัพยากรอะไรบ้างภายในองค์กรที่ต้องการตรวจสอบ
– หลักฐานที่เกี่ยวข้องกับผลกระทบของ Risk IT และ IT Risk ที่มีต่อ Information Balanced Scorecard และที่มีต่อ Business Balanced Scorecard คืออะไร

ครั้งที่แล้ว ท่านผู้อ่านก็คงได้ทราบถึงการเปลี่ยนแปลงของการตรวจสอบกันไปแล้วนะครับว่า ในอนาคตจะมีแน้วโน้มในการเปลี่ยนแปลงของการตรวจสอบอย่างไร ตามที่กล่าวมาแล้วข้างต้นในครั้งก่อนสรุปได้ว่า พัฒนาการต่าง ๆ ทางด้านการควบคุมและตรวจสอบตามไม่ทันกับการเปลี่ยนแปลง ทำให้หน่วยงานที่รับผิดชอบประสบปัญหาทั้งด้านบุคลากร และวิธีการตรวจสอบ ในการแก้ไขปัญหานี้ หน่วยงานที่รับผิดชอบด้านการตรวจสอบ จำเป็นที่จะต้องคิดสร้างระบบวิธีการที่เป็นพื้นฐานสำหรับการตรวจสอบที่เข้าใจง่ายและชัดเจน สามารถใช้เป็นแนวทางการตรวจสอบของผู้ตรวจสอบได้ในระยะเริ่มแรก และผู้ตรวจสอบคนอื่น สามารถติดตามการเปลี่ยนแปลงของระบบงานในจุดที่ต้องการได้อย่างมีประสิทธิภาพ แน้วโน้มในการเปลี่ยนแปลงของการตรวจสอบในอนาคตดังกล่าว จึงเป็นเหตุให้เราต้องพูดคุยกันถึงแนวความคิดในการพัฒนาการตรวจสอบเบื้องต้นในวันนี้กันครับ

แนวความคิดในการพัฒนาการตรวจสอบเบื้องต้น
“TOTAL SYSTEMS APPROACH” เป็นระบบการตรวจสอบแบบหนึ่ง ที่เน้นการตรวจสอบในลักษณะ การทำความเข้าใจในผลกระทบของ Risk IT และ IT Risk ที่มีต่อ Business Objective ทั้งระบบ นั่นคือ เป็นการตรวจที่ผู้ตรวจจะต้องเข้าใจระบบงาน ทั้งในส่วนที่ใช้คอมพิวเตอร์ในภาพโดยรวม ในลักษณะที่เป็น Holistic Framework ซึ่งมีการเชื่อมโยงระหว่าง Activities ต่อ Activities และระหว่าง Process กับ Process และระหว่าง Objective และ Objective ในมุมมองของ Interdependency Approaches นั่นคือ ทุก Activities และทุก Process และทุก Objective ถึงแม้จะมีความเป็นอิสระในการประมวลงานในแต่ละ Application หรือในแต่ละระบบงานอย่างอิสระ

แต่ทั้งหมดตามที่กล่าวนี้ ก็มีความสัมพันธ์ต่อกันอย่างแยกกันไม่ได้ เพื่อก้าวไปสู่ Business Process ในการบรรลุ Business Objective ตามมุมมองที่องค์กรต้องการ นี่คือที่มาของคำว่า Interdependency Approach โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ผู้ตรวจสอบจะต้องเข้าใจที่จะต้องวางแผนการตรวจสอบ ทั้งในส่วนที่ไม่ใช้คอมพิวเตอร์หรือทั้งสองอย่างรวมกัน แทนที่จะแยกการตรวจสอบเป็นส่วน ๆ เช่น ตรวจสอบเฉพาะระบบ Manual เพียงอย่างเดียว ทั้งนี้ สามารถใช้กับผู้ตรวจสอบที่มีความรู้คอมพิวเตอร์เพียงเบื้องต้น แต่ผู้ตรวจสอบผู้นั้น ต้องเข้าใจระบบงานขององค์กรทั้งหมดโดยรวม ซึ่งจะช่วยให้ผู้ตรวจสอบเข้าใจระบบงานอย่างง่าย ๆ โดยการวิเคราะห์การควบคุมระบบงานเป็นขั้น ๆ เป็นวิธีการทำงานตามหลักโครงสร้าง จะช่วยให้การตรวจสอบเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพและเป็นระเบียบ และในที่สุด ผู้ตรวจสอบจะต้องกำหนดว่า จะวางแผนการตรวจสอบในเรื่องใด ส่วนใดของระบบงานโดยรวม (Total System Approach) เพื่อให้การกำหนดขอบเขตเป็นไปตามเป้าประสงค์ ในการวางแผนการตรวจสอบแต่ละครั้ง ในแต่ละเรื่องที่เกี่ยวข้อง โดยคำนึงถึงว่า

1. ในการตรวจสอบงานด้านคอมพิวเตอร์ ผู้ตรวจสอบไม่สามารถตรวจสอบส่วนต่าง ๆ ของระบบแยกกันได้โดยอิสระ ในเมื่อต้องวิเคราะห์ถึงผลกระทบของการตรวจสอบส่วนนั้น ๆ ต่อส่วนอื่น ๆ ของระบบ โดยควรเข้าใจและคำนึงถึง Interdependency Approach ซึ่งจะเป็นเรื่องสำคัญมากในการบริหาร และการตรวจสอบยุคใหม่ เนื่องจากระบบงานที่ประมวลผลด้วยเครื่องคอมพิวเตอร์ เกี่ยวพันต่อเนื่องกันตลอดการใช้ข้อมูลชุดเดียวกัน ความเชื่อถือได้ของระบบงานหนึ่ง ๆ ขึ้นอยู่กับความแน่นอนและครบถ้วนของระบบงานก่อน ในลักษณะนี้ข้อผิดพลาดอันหนึ่งสามารถตกทอดไปอยู่ในระบบงานต่าง ๆ ก่อให้เกิดการทำงานผิดพลาดได้ เช่น การตรวจสอบระบบบัญชีเงินฝากกระแสรายวัน ผู้ตรวจสอบต้องพิจารณาถึงระบบเงินฝากอื่น ระบบการหักบัญชี และระบบบัญชี เป็นต้น หากเป็นสถาบันการเงิน

2. งานประมวลผลด้วยคอมพิวเตอร์เป็นเพียงส่วนหนึ่งของทั้งระบบงานเท่านั้น ทั้งระบบงานจะรวมทั้งส่วนที่ประมวลผลด้วยคนและเครื่อง ปัญหาหลายอย่างที่เกี่ยวกับการประมวลผล มักสืบเนื่องจากผู้วางระบบไม่สนใจระบบงานส่วนที่ยังเป็น Manual โดยถือข้อสมมุติฐานที่ว่าข้อมูลที่รับเข้าไปถูกต้อง และไม่สนใจถึงผลของข้อมูลที่ผลิตออกไปแล้วของระบบงานนั้น ๆ ว่าจะถูกนำไปใช้อย่างไร ผู้ตรวจสอบจึงต้องประเมินทั้งระบบ และไม่ละทิ้งงานส่วนที่เป็น Manual
อย่างไรก็ตาม การที่จะใช้วิธีการตรวจสอบดังกล่าว ผู้ตรวจสอบต้องยอมรับความคิดที่ว่า งานด้านคอมพิวเตอร์ไม่สามารถตรวจสอบได้ โดยไม่มีความเข้าใจผลกระทบต่าง ๆ ที่มีต่อระบบงานของกิจการนั้น ผู้ตรวจสอบจะต้องชี้แจงให้ผู้ที่เกี่ยวข้องในระบบต่าง ๆ ของกิจการ เห็นความจำเป็นในการสร้างระบบควบคุม ซึ่งควรจะเริ่มจากผู้บริหาร ที่จะกำหนดให้ใครรับผิดชอบการทำเอกสารเกี่ยวกับระบบควบคุม ในลักษณะสร้างมาตรฐาน หรือตัวแทนของการควบคุมที่ควรจะมีอยู่ในที่ต่าง ๆ ของกิจการนั้น ซึ่งผู้ตรวจสอบในระยะเริ่มแรกมักจะต้องเป็นผู้จัดทำ ซึ่งต้องใช้เวลามากเกินกว่าครึ่งหนึ่งของเวลาการตรวจสอบ แต่ก็เป็นงานสำคัญในการตรวจสอบ แทนที่จะมุ่งใช้เวลาตรวจสอบระบบการควบคุมที่กิจการกำลังใช้อยู่ โดยประมวลจากเอกสารและการสอบถาม แล้วประเมินไปตามความเห็นของผู้ตรวจสอบ โดยไม่คำนึงถึงความเห็นของผู้เกี่ยวข้องเช่นที่ปฏิบัติกันอยู่ในปัจจุบัน

ในระยะยาวมาตรฐานและการควบคุมต่าง ๆ จะต้องมีการพัฒนา และใช้โดยเจ้าของงาน เจ้าหน้าที่ IT และผู้บริหาร ซึ่งมีหน้าที่โดยตรง บทบาทของผู้ตรวจสอบก็ควรอยู่ในลักษณะกระตุ้นเตือนผู้บริหาร เจ้าของาน และเจ้าหน้าที่ IT เกี่ยวกับการควบคุมในจุดที่ต้องปรับปรุง และทำหน้าที่ตรวจและประเมินผลการควบคุมต่าง ๆ อย่างแท้จริงได้

สวัสดีครับ วันนี้เรามาต่อกันเรื่องแนวทางการบริหารงานตรวจสอบองค์กรที่ใช้คอมพิวเตอร์กันครับ ซึ่งผมจะพูดถึงแนวโน้มการเปลี่ยนแปลงของการตรวจสอบในอนาคต ติดตามต่อกันเลยครับ

วิธีการตรวจสอบเท่าที่เคยทำกันมาพอจะสรุปได้เป็น 2 ลักษณะ คือ รวบรวมเอกสารต่าง ๆ และสอบถามเกี่ยวกับการดำเนินการของหน่วยงาน และระบบงานที่ใช้คอมพิวเตอร์ แล้วประเมินความเพียงพอของการควบคุมความเสี่ยงที่มีอยู่ ซึ่งเป็นวิธีการที่ใช้เวลามากและไม่ใคร่ได้ผล หลังจากนั้น จึงทำการทดสอบความถูกต้องของการทำงานในระบบคอมพิวเตอร์ ซึ่งทำได้ทั้งวิธีไม่ใช้เครื่องคอมพิวเตอร์และใช้คอมพิวเตอร์

อย่างไรก็ตามในขณะที่เทคโนโลยีด้านนี้ ได้เปลี่ยนแปลงไปอย่างรวดเร็ว แต่งานด้านการตรวจสอบทางด้านคอมพิวเตอร์ ก็ยังขาดทั้งบุคลากรที่มีประสบการณ์ และวิธีการตรวจสอบที่ทันกับการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้น เป็นผลให้การทำงานของผู้ตรวจสอบเท่าที่ผ่านมา อยู่ในลักษณะที่ทำงานให้ลุ่ล่วงไปเป็นเรื่อง ๆ เท่านั้น ขาดการวางแผนและควบคุมที่เหมาะสมในลักษณะการตรวจสอบแบบบูรณาการ ที่ควรคำนึงถึง Risk IT และ IT Risk ที่มีผลกระทบต่อกลยุทธ์ และการบรรลุเป้าประสงค์ขององค์กรโดยรวม สภาพการณ์ดังกล่าวย่อมผลักดันให้แนวโน้มการตรวจสอบในอนาคตต้องเปลี่ยนแปลงไปจากเดิมใน 4 ลักษณะ เป็นเบื้องต้นดังนี้

1. การเปลี่ยนแปลงในตัวผู้ตรวจสอบ
ในระยะต่อไปนี้ ผู้ตรวจสอบทั่วไปที่ตรวจงานเฉพาะด้าน Manual อย่างเดียวจะค่อย ๆ หมดไป ผู้ตรวจสอบทั่วไป จะต้องเข้ามาตรวจสอบงานที่ประมวลด้วยระบบคอมพิวเตอร์มากขึ้น และในกรณีที่ผู้ตรวจสอบทางด้าน Manual มีความเข้าใจในผลกระทบทางด้าน IT Risk และ Risk IT ที่มีผลต่อ Business และการควบคุมความเสี่ยงโดยรวมอย่างจำกัด คุณภาพของงานตรวจสอบก็จะถูกจำกัดเป็นอย่างมาก และเป็นอย่างยิ่ง จนถึงระดับที่ไม่น่าจะยอมรับได้

ส่วนผู้ตรวจสอบด้าน IT จะเปลี่ยนสภาพไปในลักษณะผู้ตรวจสอบด้าน Information System และระบบงาน ซึ่งเน้นการตรวจสอบระบบงานที่ยุ่งยากซับซ้อน ผู้ตรวจสอบด้าน Information System จะต้องรู้ระบบงานที่ใช้เทคโนโลยีสูง ๆ การใช้คอมพิวเตอร์ และโปรแกรมขั้นสูง วิธีการทางสถิติ การใช้โปรแกรมการตรวจสอบ การบริหารความเสี่ยง และการควบคุมทางด้าน Risk IT และ IT Risk ด้วยวิธีการต่าง ๆ ที่จะนำมาใช้ทดสอบข้อมูลและระบบงานอย่างบูรณาการ

2. การเปลี่ยนแปลงกระบวนการตัดสินใจเกี่ยวกับเรื่องที่จะตรวจ
ในการเลือกเรื่องตรวจ ผู้ตรวจสอบจะต้องมีความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับเป้าหมาย และนโยบายของกิจการทั้งในปัจจุบันและอนาคต เข้าใจหน้าที่เกี่ยวกับการประมวลผล มีการติดต่อที่ดีระหว่างส่วนงานต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้อง ควรจะมีการสะสมระบบงานต่าง ๆ และจัดลำดับตามชนิดและความสำคัญไว้ และเมื่อมีการเปลี่ยนแปลงเกิดขึ้น ควรทบทวนใหม่ ระมัดระวังการตรวจสอบเรื่องที่เกินขอบเขต ไม่ควรเสียเวลาประเมินผลการควบคุมภายในของระบบงานเก่า ที่กำลังจะมีการยกเลิกเปลี่ยนแปลงแก้ไข แต่ควรจะให้ความสนใจ วิธีการที่จะสร้างการควบคุมที่ดีที่จะนำมาใช้กับระบบงานใหม่

3. การเปลี่ยนแปลงความคิดเห็นเกี่ยวกับการควบคุมภายใน
การสร้างระบบการควบคุมภายใน ควรจะเริ่มจากระดับสูงของกิจการ แต่ผู้ตรวจสอบจะต้องเข้าใจด้วยว่า รายการต่าง ๆ เกิดขึ้นอย่างไร และผ่านขบวนการปฏิบัติอย่างไร จึงจะบรรลุผลและจุดประสงค์ตามที่คาดไว้ การดูเฉพาะจุดที่เตรียมไว้ อาจเป็นผลให้ไม่พบสิ่งที่ผิดปกติตามมาตรฐานการตรวจสอบของ AICPA ไม่ได้บังคับ ผู้ตรวจสอบจะต้องใช้ Audit Through The Computer แต่บังคับว่าผู้ตรวจสอบต้องเข้าใจระบบเพียงพอ ที่จะทำการตัดสินใจกำหนดขอบเขตการตรวจสอบที่ถูกต้องตามเหตุผลได้ นอกจากนี้การสำรวจระบบการควบคุมภายในของระบบ IT จะทำให้มั่นใจในขอบเขตการตรวจสอบที่สมบูรณ์และเข้าใจง่าย

4. การเปลี่ยนแปลงวิธีการประเมินผลการควบคุมของผู้ตรวจสอบ
เนื่องจากการพัฒนาระบบงานใหม่ ๆ ที่จะเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว และปัญหาเรื่องการขาดแคลนบุคลากรด้านนี้ จะเป็นแรงผลักดันให้จำเป็นต้องมีการคิดค้นวิธีการวิเคราะห์ และประเมินผลการควบคุม ของกิจการที่ใช้คอมพิวเตอร์ให้เป็นไปตามหลักเหตุผล และมีประสิทธิภาพมากขึ้น สามารถตอบสนองวัตถุประสงค์ในหลาย ๆ ด้าน โดยมีหลักการเป็นขั้น ๆ ดังนี้

4.1. ทำความเข้าใจกับผลกระทบของระบบคอมพิวเตอร์ในด้านต่าง ๆ
4.2. พิจารณาว่าจะทำอะไรกับระบบงานใด ต้องใช้ความพยายามในระดับไหน
4.3. ดูว่าในระบบงานนั้น ๆ มีผลเสียหายที่อาจเกิดขึ้นหรือไม่ มีระบบการควบคุมหรือไม่ และทำการประเมินการควบคุมต่าง ๆ
4.4. หยิบยกการควบคุมสำคัญ ๆ มาทำการทดสอบ
4.5. ให้มีการรวบรวม และจัดทำเอกสารประกอบการตรวจสอบอย่างมีประสิทธิภาพ และสามารถสอบทานได้
4.6. รายงานผลการตรวจสอบ ในลักษณะที่จะช่วยให้การทำงานดีขึ้นและให้ข้อแนะนำในทางสร้างสรรค์